====== Evidencija platnog prometa, avansa i kartice komitenta ======

Ovo uputstvo opisuje evidentiranje uplata, avansnih računa, konačnih računa i način na koji Balans formira karticu komitenta sa posebnim osvrtom na avansne uplate i konačne račune.

===== Sadržaj =====

  * Evidencija naloga platnog prometa
  * Evidencija avansnih računa
  * Evidencija konačnih računa
  * Kartica komitenta

----

====== Evidencija naloga platnog prometa ======

Nalozi platnog prometa predstavljaju osnov za evidentiranje uplata i isplata koje utiču na stanje kupca ili dobavljača.

===== Svojstva izvoda =====

Prilikom definisanja vrste izvoda potrebno je podesiti:

  * Promet sa komitentima
  * Devizni ili dinarski račun
  * Kategoriju naloga
  * Vrstu naloga

<WRAP important>
Nepravilno podešena svojstva mogu dovesti do toga da se stavke ne pojavljuju na kartici komitenta ili da nisu dostupne za povezivanje sa dokumentima.
</WRAP>

{{kb:komitenti:svojstva_izvoda.png?300|}}

----

===== Svojstva konta =====

Na kontu koje se koristi za knjiženje potrebno je definisati:

  * Analitiku
  * Pripadnost grupi
  * Vrstu konta

Od ovih podešavanja zavisi da li će sistem prepoznati uplatu, avans ili redovno potraživanje.

{{kb:komitenti:konto.png?300|}}

----

===== Unos izvoda =====

Izvod se može evidentirati:

  * ručnim unosom
  * uvozom elektronskog izvoda banke

Po knjiženju nalog postaje raspoloživ za povezivanje sa dokumentima.

{{kb:komitenti:unos_izvoda.png?300|}}

----

===== Ručni unos naloga =====

Prilikom unosa potrebno je evidentirati:

  * datum
  * broj izvoda
  * partnera
  * konto
  * iznos
  * smer knjiženja

Ako se evidentira avansna uplata, nalog će biti potrebno povezati sa avansnim računom.

----

===== Uvoz podataka =====

Kod uvoza elektronskih izvoda sistem pokušava automatski da pronađe partnera.

Da bi automatsko prepoznavanje bilo uspešno, u šifrarniku partnera moraju biti evidentirani tačni brojevi tekućih računa.

<WRAP tip>
Ukoliko se u šifarniku partnera ne pronađe komitent prema tekućem računu, poziva se servis NBS i na osnovu dobijenog PIB-a, vlasnika tekućeg računa iz izvoda banke, pretražuje se šifarnik partnera po PIB-u. Ako se ni tako pronađe korisniku će biti ponuđena mogućnost autmatskog definisanja kartice partnera.
</WRAP>

{{kb:komitenti:uvoz.png?300|}}

====== Evidencija avansnih računa ======

===== Primljeni avansi =====

Primljeni avans evidentira se izdavanjem avansnog računa.

Nakon toga potrebno je povezati uplatu sa avansnim računom.

Tek tada sistem smatra da je avans evidentiran i raspoloživ za korišćenje.

{{kb:komitenti:primljeni.png?300|}}

----

===== Dati avansi =====

Postoje dva načina evidentiranja datih avansa.

==== Korišćenje Naziva i pojmova ====

Kroz sistemsku funkciju **Plaćeni avansi** otvaraju se analitička konta klase 15.

Koriste se dva konta:

  * Plaćeni avansi - ukupan iznos
  * Razgraničenje za PDV za plaćene avanse - PDV
  
{{kb:komitenti:naziv_avans.png?300|}}

----

==== Bez korišćenja Naziva i pojmova ====

Koristi se konto sa sistemskom funkcijom **85** zajedno sa kontom za razgraničenje definisanim u Naprednim parametrima.
{{kb:komitenti:napredni.png?400|}}

Koriste se dva konta:

  * ukupna vrednost avansa
  * PDV

{{kb:komitenti:dati.png?300|}}

----

===== Obavezno vezivanje uplate =====

Posle knjiženja uplate potrebno je povezati nalog platnog prometa sa avansnim računom.

Bez ove veze:

  * konačni račun neće moći da iskoristi avans
  * kartica komitenta neće prikazivati ispravne podatke

Ovo pravilo važi i za:

  * naloge početnog stanja
  * ručno evidentirane naloge
  * ostale vrste naloga

<WRAP important>
Jedna uplata može biti povezana sa više avansnih računa, kao i jedan avans sa više uplata.
Sistem automatski raspodeljuje realizaciju avansa proporcionalno povezanim uplatama.
</WRAP>

{{kb:komitenti:povezivanje.png?800|}}

====== Evidencija konačnih računa ======

===== Izdavanje konačnog računa prevlačenjem iz avansa =====

Preporučeni način rada je izdavanje konačnog računa direktno iz avansnog računa.

Na ovaj način sistem automatski:

  * povezuje dokumente
  * prenosi iskorišćeni avans
  * umanjuje otvoreno potraživanje
  * ažurira karticu komitenta

{{kb:komitenti:prevlacenje.png?300|}}

----

===== Naknadno povezivanje dokumenata =====

Ako je konačni račun već izdat, moguće je naknadno povezati avans i konačni račun.

Po uspešnom povezivanju:

  * evidentira se realizacija avansa
  * ažurira se kartica komitenta
  * umanjuje se otvoreno stanje

Ako povezivanje nije moguće, potrebno je proveriti:

  * da li dokumenti pripadaju istom partneru
  * da li je avans već iskorišćen

Ukoliko problem i dalje postoji, pogledati šemu protoka dokumenata.

{{kb:komitenti:protok.png?300|}}

----

===== Raskid veze između dokumenata =====

Vezu između avansnog i konačnog računa moguće je raskinuti radi ispravke.

Nakon raskida:

  * avans ponovo postaje raspoloživ
  * konačni račun više nije umanjen
  * kartica komitenta se automatski ažurira

{{kb:komitenti:raskid.png?300|}}

<WRAP important>
Ukoliko je konačni račun proknjižen, veza se ne može raskinuti.
</WRAP>

====== Kartica komitenta ======

Kartica komitenta predstavlja zvaničan pregled svih poslovnih promena između preduzeća i komitenta.

Omogućava:

  * pregled svih promena
  * pregled otvorenih stavki
  * pregled salda
  * pregled uplata
  * pregled realizacije avansa

<WRAP info>
Kartica je uvek prikazana hronološki, prema datumu izdavanja dokumenta.
</WRAP>

----

===== Dokumenti koji se prikazuju =====

Na kartici mogu biti prikazani:

  * izlazni računi
  * maloprodajni računi
  * odobrenja
  * izvodi banke
  * blagajnički nalozi
  * ručni finansijski nalozi

<WRAP important>
Avansni račun se nikada ne prikazuje na kartici komitenta.

Na kartici se prikazuje isključivo uplata evidentirana na kontu avansa.
</WRAP>

----

===== Značenje kolona =====

^ Kolona ^ Kupac ^ Dobavljač ^
| Duguje | Povećava potraživanje od kupca. | Predstavlja isplatu dobavljaču ili povećanje potraživanja od dobavljača. |
| Potražuje | Predstavlja uplatu ili umanjenje potraživanja od kupca. | Povećava obavezu prema dobavljaču. |
| Plaćeno | Direktno zatvorene uplate kupca po računima. | Direktno zatvorena plaćanja dobavljaču. |
| Potrošeno | Realizacija primljenog avansa. | Realizacija datog avansa. |
| Avans | Stavka iz izvoda banke knjižena na konto primljenog avansa. | Stavka iz izvoda banke knjižena na konto datog avansa. |
| Rok dospeća | Rok dospeća potraživanja. | Rok dospeća obaveze. |
| Dokument | Vrsta dokumenta. | Vrsta dokumenta. |

<WRAP tip>
Kolone **Plaćeno** i **Potrošeno** nemaju isto značenje.

**Plaćeno** predstavlja direktno zatvorenu uplatu.

**Potrošeno** predstavlja iskorišćeni avans na konačnim računima.
</WRAP>

----

===== Najčešći razlozi neslaganja =====

Najčešći uzroci zbog kojih kartica nije očekivana su:

  * uplata povezana sa pogrešnim računom
  * promenjen kupac nakon povezivanja uplate
  * avans nije povezan
  * pogrešan partner

<WRAP important>
Najčešći problem nastaje kada je uplata povezana sa računom, a zatim je na tom računu promenjen kupac.
</WRAP>

----

===== Najčešći scenariji =====

==== Račun je plaćen jednom uplatom ====

  - Izdat je račun.
  - Evidentirana je uplata.
  - Uplata je povezana sa računom.

Rezultat:

  * račun je zatvoren
  * iznos je prikazan u koloni **Plaćeno**

----

==== Primljen je avans ====

  - Evidentirana je uplata.
  - Uplata je knjižena na konto avansa.
  - Uplata je povezana sa avansnim računom.

Rezultat:

  * avans je raspoloživ za korišćenje

----

==== Konačni račun koristi avans ====

  - Izdat je konačni račun.
  - Povezan je sa avansnim računom.

Rezultat:

  * realizacija je prikazana u koloni **Potrošeno** avansnog računa

----

==== Jedan avans koristi se za više računa ====

Sistem automatski raspodeljuje realizaciju avansa između svih povezanih konačnih računa.

----

==== Više uplata za jedan avans ====

Jedan avans može biti finansiran kroz više uplata.

Sistem automatski obračunava proporcionalnu realizaciju avansa.

{{kb:komitenti:primer.png?900|}}